أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

77

قانون ( فارسى )

نرم و لطيف و معتدل بخورد . 9 - اگر تشخيص دادى كه منشأ درد معده خلط مرارى گرم است ، خلط را پاكسازى كن ! اسكنجبين سركه‌اى كه مدتى خاراگوش در آن خيسيده شده است به بيمار بده كه بنوشد . 10 - اگر تشخيص دادى كه درد از سردى و سردمزاجى معده است ، يا اينكه در تشخيص روشن شد كه درد معده ناشى از باد است ، دستورات علاجى كه در ذيل آمده است به كار ببر ! الف - اگر درد معده سبك است ، علاجش اين است كه كماد از گاورس بر معده بپيچى . ب - حجامت آتشى بر معده بگذار . تا ابزار حجامت بزرگتر باشد بهتر است ، به‌طورى كه در وسطهاى پردهء پوشش بالاى صفاق‌گذارى از هر طرف ناف را در بر گيرد . به مدت يك ساعت ابزار حجامت بر ناف و اطراف ناف بماند ، بدون اينكه جاى حجامت را نشتر بزنى درد معده تسكين مىيابد و اثر حجامت در اين‌باره شگفت‌آور است . ج - شراب ناب بنوشد . د - با روغنهاى گرم رويهء معده را از خارج مالش ده كه اگر درد بسيار شديد هم باشد از اين علاج تسكين يابد . 11 - زراوند دراز ( زراوند نر ) در تحليل بردن و گدازيدن درد معدهء شديد و درد معده‌اى كه زادهء باد باشد بسيار تأثيربخش است . 12 - اگر گند بيدستر با سركه مخلوط شود و بيمار معده درد تناول كند بسيار بهره بيند . 13 - اگر كماد از روغن زيتون كهنه بر رويهء بدن در برابر معده قرار دهى و بپيچى مفيد است . 14 - اگر درد معده از اثر باد است ، بايد بيمار را به قرار زير معالجه كنى : الف - شراب ناب بنوشد . ب - كارى كن كه بخوابد . ج - در حال گرسنگى ورزش كند . د - دستوراتى را كه در علاج بادكردگى داده‌ايم اجرا كند . 15 - اگر براى بر طرف كردن درد معده نياز به داروهاى نيرومند و بسيار تأثيربخش داشتى ، و اگر درد معده از بادى است كه در معده و اطراف معده بند آمده و حبس شده است ، ثمر غار و زيرهء بو داده ، به دادش مىرسد . 16 - اگر تشخيص دادى كه درد معده سببش خلط سودايى بادزاست : الف - شب و زاج را باهم بكوب و خوب بساى تا گردمانند مىشوند و در سركهء زياد ترش‌مزه بريز و به هم بزن و از آن كماد درست كن و بر معده بگذار ! ب - ساقه‌هاى شبت را بكوب و بساى و كماد ساز و بر معده انداز ! 17 - اگر پى بردى كه درد معده ناشى از ورم است كه در معده پديد آمده است ، ما علاج ورم معده را در باب ويژه به ورم معده شرح مىدهيم ، مىتوانى از آن استفاده كنى ، و اگر ورم مهلت نداد و درد را بيشتر سر داد ، به وسيلهء انواع پيه و پاشيدنيهاى سستىبخش از قبيل : داروى پاشيدنى